Thất nghiệp vì chạy theo “mốt”
Tốt nghiệp phổ thông đã 3 năm nay nhưng Lê Văn Phương, xóm 4A, xã Cổ Nhuế, huyện Từ Liêm vẫn chưa chọn được nghề để theo học lâu dài. Lực học trung bình nên Phương quyết định không thi đại học mà chọn hướng học nghề. Cậu đã mất quá nhiều thời gian để “nếm” đủ thứ nghề. Ban đầu, Phương theo bạn bè nộp hồ sơ vào học hệ trung cấp chế biến món ăn ở Trường Cao đẳng Du lịch. Tuy nhiên mới học được vài tháng, cậu lại xin chuyển xuống hệ 9 tháng để… nhanh chóng đi làm. Rồi học được hai tháng, cậu lại xin rút hồ sơ để đi học lái xe cho nhanh hơn (chỉ mất 6 tháng). Nhưng khi vừa mới hoàn tất hồ sơ, thấy nhóm bạn đang chạy theo mốt mở hiệu cắt tóc, cậu lại xin gia đình đi học cắt tóc. Cuối cùng, cả mấy nghề cậu chọn vẫn chưa ra đâu ra đâu.
Trường hợp như Phương không phải là hiếm gặp ở những vùng ngoại thành hiện nay. Nhiều thanh niên có nhận thức chưa đúng về ngành nghề cũng như chưa đánh giá đúng năng lực của bản thân để chọn nghề cho phù hợp. Đặc biệt, tuy xuất thân ở nông thôn nhưng không ít thanh niên xa rời nghề nông. Ông Phùng Văn Thọ, Chủ tịch UBND xã Phương Đình, huyện Đan Phượng cho biết: “Đa số thanh niên trong xã hiện nay đều đi làm công nhân ở các khu công nghiệp, ít mặn mà với công việc đồng áng. Do đó, lao động nông nghiệp của địa phương hiện nay chủ yếu là người trung niên, già cả”.
Cuối tháng 3 vừa qua, Huyện đoàn Phúc Thọ phối hợp với UBND huyện và Thành đoàn Hà Nội tổ chức Ngày hội tư vấn việc làm cho thanh niên trong huyện. Anh Tô Văn Sáng, Bí thư Huyện đoàn cho biết: Ngày hội thu hút được gần 4000 thanh niên, học sinh tham gia. Tuy nhiên con số được các doanh nghiệp tuyển dụng trực tiếp lại chiếm một phần rất nhỏ, chỉ khoảng 30 – 40 người. Nguyên nhân là do trình độ lao động không đáp ứng được yêu cầu. Ví dụ, nhiều doanh nghiệp tuyển đốc công, kỹ sư, thư ký văn phòng… trong khi đa số thanh niên chưa được đào tạo qua chuyên môn đó.
Rất cần được tư vấn hướng nghiệp
Có thể nói nguyên nhân của việc chọn nghề theo mốt, đổ xô ra các thành phố lớn, không đáp ứng được yêu cầu của nhà tuyển dụng… là do thanh niên chưa được tư vấn hướng nghiệp. Do đó, họ chưa lựa chọn được ngành học phù hợp với bản thân và với nhu cầu thị trường. Theo anh Tô Văn Sáng, toàn huyện Phúc Thọ có trên 40.000 thanh niên, học sinh, trong đó số lượng thanh niên ở nhà rất ít, khoảng 10.000 người, gồm cả học sinh. Còn lại đa phần đi làm xa với các nghề thợ xây, công nhân… Hiện nay, ở Phúc Thọ số lượng các nhà máy, xí nghiệp ngày một nhiều, đã có 5 dự án phát triển khu công nghiệp ở Phúc Thọ được phê duyệt, trong tương lai sẽ rất cần nguồn lao động. Do vậy, thanh niên có nhiều cơ hội có việc làm ngay tại quê hương.
Anh Sáng cho biết thêm: Hàng năm số học sinh tốt nghiệp phổ thông của huyện thi đỗ vào các trường đại học, cao đẳng chiếm một tỷ lệ rất nhỏ. Con đường mà các em nên chọn là học nghề. Vì thế, việc tư vấn giúp cho các em nắm bắt được nhu cầu thực tế của nhà tuyển dụng để có định hướng lựa chọn học nghề cho đúng đắn. Việc này cần được thực hiện dựa trên liên kết “đa nhà”: Nhà nước, nhà trường (dạy nghề), nhà tuyển dụng và thanh niên. Khi các bên gặp nhau ở một điểm chung thì sẽ đem lại lợi ích cho cả hai phía. Như năm 2009, Huyện đoàn Phúc Thọ đã kết hợp với Công ty May thêu Thái Hưng đóng trên địa bàn tổ chức tư vấn, dạy nghề cho thanh niên. Trong đó công ty hỗ trợ máy móc, giáo viên, còn Huyện đoàn đứng ra tổ chức, cung cấp nhân lực. Qua khóa đào tạo, 50 thanh niên đã được nhận vào làm tại công ty. Như vậy, sự kết hợp chặt chẽ giúp cho doanh nghiệp tuyển được lao động đồng thời giúp thanh niên có được việc làm.
Anh Nguyễn Quốc Bình, cán bộ Đoàn xã Hải Bối, huyện Đông Anh một trong những thanh niên tiêu biểu của Thủ đô về phát triển kinh tế nông thôn,chia sẻ: Các cấp chính quyền địa phương cần quan tâm tới công tác thanh niên, giúp đỡ họ khai thác tiềm năng sẵn có của địa phương để có việc làm ngay tại quê hương, làm giàu cho gia đình và xã hội.
Thắng Văn
